Αρχική > Διάφορα άλλα θέματα > Για τα υποθαλάσσια ελληνικά ενεργειακά αποθέματα.

Για τα υποθαλάσσια ελληνικά ενεργειακά αποθέματα.

21/04/2012

Πιθανή ύπαρξη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης (Ι)

 Του κ. Ε. Βερυβάκη τ. υπουργού και βουλευτή.

Σύμφωνα με τον Αντώνη Φώσκολο ( φωτ. ) στη Νότια Κρήτη υπάρχουν δύο μεγάλες περιοχές, που πρέπει να έχουν μεγάλα αποθέματα υδρογονανθράκων.

Η μία περιοχή είναι η Λεκάνη του Ηρόδοτου, η οποία είναι υπόλειμμα της Τηθύος Θάλασσας, και η άλλη η Μεσογειακή Ράχη (Εικόνα 1).

Η Μεσογειακή Ράχη είναι δημιούργημα της σύγκρουσης των δύο λιθοσφαιρικών πλακών, της Ευρωπαϊκής-Αιγιακής με την Αφρικανική.

Σε ολόκληρο τον κόσμο, όπου υπάρχουν τέτοιες συνθήκες (converging plates) δημιουργούνται κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Άρα και νοτίως της Κρήτης πρέπει να έχουμε κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Εντός της Μεσογειακής Ράχης, που έχει έκταση 80.000 km2 (2/3 της χερσαίας Ελλάδας) έχουμε δύο δείκτες, που προδίδουν την ύπαρξη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.

Ο πρώτος δείκτης είναι τα άφθονα λασποηφαίστεια και ο δεύτερος η ύπαρξη των πρισμάτων επαύξησης.

Σε ολόκληρο τον κόσμο, όπου υπάρχουν ενεργά λασποηφαίστεια απαντώνται και κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Παραδείγματος χάρη, Κασπία (Αζερμπαϊτζάν – Ιράν), Μαύρη Θάλασσα (Ρουμανία – Τουρκία – Ρωσία), Νοτιοανατολική Μεσόγειος (Τουρκία – Κύπρος – Αίγυπτος).

Κάτω από την Κρήτη υπάρχουν πάνω από εξήντα ενεργά λασποηφαίστεια, τα οποία εκλύουν μεθάνιο για περισσότερο από ένα εκατομμύριο χρόνια, δηλαδή για περισσότερο από το ήμισυ της Τεταρτογενούς περιόδου.

Μέρος του μεθανίου διαφεύγει στην ατμόσφαιρα, ενώ άλλο μέρος του παραμένει στον πυθμένα της θάλασσας υπό μορφή στερεοποιημένου πάγου και αποκαλείται υδρίτης.

Οι Υδρίτες της Ελληνικής ΑΟΖ

Εντός της Ελληνικής ΑΟΖ τα αποθέματα των υδριτών υπερβαίνουν τα 300 δισεκατομμύρια m3, που αντιστοιχούν με 51 τρισεκατομμύρια m3 φυσικού αερίου.

Αυτά τα αποθέματα αποκαλούνται «μη συμβατικά», διότι η εκμετάλλευσή τους προς το παρόν δεν είναι δυνατή.

Γεωχημικές αναλύσεις των φυσαλίδων απέδειξαν, ότι η προέλευσή τους είναι καταγεννετική, ήτοι προέρχεται από την πυρολυτική διάσπαση ενώσεων του αργού πετρελαίου. Επειδή αυτή η διάσπαση λαμβάνει χώρα στους 180 βαθμούς Κελσίου και επειδή η θερμοκρασία αυτή απαντάται σε βάθος 5.000 έως 5.500 μέτρων, καθίσταται φανερό ότι υπάρχουν κοιτάσματα αργού πετρελαίου σε βάθος 5 χιλιομέτρων από τον πυθμένα της θάλασσας, ήτοι περίπου 3 χιλιομέτρων κάτω από τους εβαπορίτες (Εικόνα 2).

Άρα υπάρχουν κοιτάσματα αργού πετρελαίου και πολύ πιθανόν πολύ μεγάλα κοιτάσματα, για να δικαιολογηθεί –πέραν της πολύ μεγάλης διαφυγούσας ποσότητας μεθανίου στην ατμόσφαιρα– η εναπομένουσα κολοσσιαία ποσότητα των υδριτών. Άρα τα ενεργά λασποηφαίστεια είναι αδιάψευστος μάρτυς της ύπαρξης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.

Πέραν όλων όσων προαναφέρθηκαν, η ύπαρξη πρισμάτων επαύξησης είναι δείκτης ύπαρξης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, δεδομένου ότι, σε ολόκληρο τον κόσμο, όπου υπάρχουν πρίσματα επαύξησης –παραδείγματος χάρη, Barbados (Καραϊβική), WestTimor (Ινδονησία), Irrawady – Andaman (Μιανμάρ – Ταϊλάνδη), Makran (Πακιστάν)– απαντώνται μεγάλα κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Μετά τα πιο πάνω σύμφωνα με τους επιστήμονες η Κρήτη, η οποία έχει σε μήκος 1.200 χιλιομέτρων εκατοντάδες πρισμάτων επαύξησης, δεν μπορεί να μην έχει κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Υπάρχει μια σειρά από γεωλογικές και γεωχημικές ενδείξεις, οι οποίες μας προτρέπουν αβίαστα να πούμε ότι νοτίως της Κρήτης υπάρχουν κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Πέραν τούτων, μελέτες από το Πανεπιστήμιο Πατρών, της ομάδας του καθηγητή Ζεληλίδη ( φωτ. ), προσδιόρισαν και τις τοποθεσίες της ύπαρξης των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων (Εικόνα 3). Αυτές είναι:

α) η περιοχή μεταξύ Γαύδου και Σφακίων,

β) η περιοχή νοτίως της Γαύδου και της ελληνικής Τάφρου,

γ) η περιοχή μεταξύ Τυμπακίου και Ιεράπετρας,

δ) η περιοχή μεταξύ της Τάφρου του Πλινίου και της Τάφρου του Στράβωνα,

ε) η περιοχή ανατολικά της Ιτάνου,

στ) η περιοχή κοντά στο πεδίο των λασποηφαιστείων Olimpi και

ζ) η Πεδιάδα της Μεσσαράς.

Η Λεκάνη νοτίως της Κρήτης που περιλαμβάνει το Λιβυκό Πέλαγος θεωρείται γεωλογικά, με βάση τις γεωφυσικές μελέτες που έγιναν από την PetroleumGeoservices (PGS), πολύ παρεμφερής με τη Λεκάνη της Λεβαντίνης. Επειδή η Λεκάνη της Λεβαντίνης έχει εκτιμηθεί από τη Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ ότι έχει 3,45 τρισεκατομμύρια m3 φυσικού αερίου και 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, θεωρείται ότι μια τέτοια ποσότητα θα πρέπει να υπάρχει κάτω από την Κρήτη, δεδομένου ότι η έκταση της Μεσογειακής Ράχης είναι διπλάσια από τη Λεκάνη της Λεβαντίνης και δεδομένης της πιθανής ύπαρξης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.

Το ελληνικό τμήμα της Λεκάνης του Ηρόδοτου θεωρείται από τη γαλλική επιστημονική ομάδα της BEICIP/FRANLAB, που είναι και σύμβουλοι του ΥΠΕΚΑ, ότι μπορεί να έχει έως και 2,5 τρισεκατομμύρια m3 φυσικού αερίου.

Εν κατακλείδι, κάτω από την Κρήτη το άθροισμα των πολύ πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου ανέρχεται σε 6 τρισεκατομμύρια m3 και των υγρών υδρογονανθράκων σε 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια. Τα 6 τρισεκατομμύρια m3 φυσικού αερίου εκπεφρασμένα σε ισοδύναμα βαρέλια πετρελαίου (1 βαρέλι = 155,373 φυσικού αερίου) ανέρχονται σε 38,64 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου. Κι αν προσθέσουμε και τα 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια, τότε τα πιθανά αποθέματα της Κρήτης εκπεφρασμένα σε ισοδύναμα βαρέλια αργού πετρελαίου υπερβαίνουν τα 40 δισεκατομμύρια.

Η ύπαρξη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων κάτω από την Κρήτη επιβεβαιώνεται όχι μόνο από το ενδιαφέρον που έδειξαν με τη συμμετοχή τους οχτώ πολύ μεγάλες εταιρείες γεωφυσικών ερευνών στο διαγωνισμό του ΥΠΕΚΑ, που έληξε στις 2 Μαρτίου του 2012, αλλά και από το γεγονός ότι τρεις εταιρείες γεωφυσικών ερευνών, οι TGS-NOPEC, CGGVERITAS και SPECTRUMGEOSERVICES, που έχουν κάνει γεωφυσικές έρευνες κάτω από την Κρήτη μεταξύ των ετών 2002 και 2009, συμμετέχουν στο διαγωνισμό. Αν από τις γεωφυσικές έρευνες που έκαναν αυτές οι τρεις εταιρείες δεν έβρισκαν τίποτε το ενδιαφέρον, θα συμμετείχαν στο διαγωνισμό, γνωρίζοντας ότι η έρευνα στοιχίζει πάνω από 60 εκατ. δολάρια;;

Και επειδή πιστεύουν ότι τα έξοδά τους θα υπερκαλυφθούν από τις πωλήσεις των γεωφυσικών δεδομένων σε πολύ μεγάλες πετρελαϊκές εται­ρείες, πρέπει να πιστεύουμε ακράδαντα ότι κάτω από την Κρήτη δεν κρύβονται κοιτάσματα τύπου Κατάκολου (17 εκατομμύρια βαρέλια) ή Πατραϊκού Κόλπου (200 εκατομμύρια βαρέλια), αλλά πολύ μεγαλύτερα  κοιτάσματα.

Οι Έλληνες Επιστήμονες και τα πεδία υδρογονανθράκων (ΙΙ)

Σύμφωνα με εργασίες Ελλήνων – αλλά και Ξένων – Επιστημόνων, η ανάλυση για πιθανά πεδία υδρογονανθράκων γίνεται σε δύο περιοχές, γιατί έχουν διαφορετική γεωλογική εξέλιξη:

α) Το βόρειο τμήμα, από τη Ζάκυνθο μέχρι τα Διαπόντια νησιά (Απούλια πλατφόρμα κ.α.) και

β) το νότιο και ανατολικό τμήμα από τη Ζάκυνθο μέχρι την Κύπρο (Μεσογειακή Ράχη κ.α.).

Για το βόρειο τμήμα γνωρίζουμε ότι η Απούλια πλατφόρμα μελετήθηκε στην Ιταλία και στην Αλβανία, όπου και εντοπίστηκαν σημαντικά κοιτάσματα υγρών και αέριων υδρογονανθράκων, που συνδέονται, είτε με τη γεωλογική ακολουθία του Μεσοζωικού, είτε με τη γεωλογική ακολουθία του Μειόκαινου και Πλειόκαινου.

Το βόρειο τμήμα, από τη Ζάκυνθο μέχρι τα Διαπόντια νησιά

Ελληνικές περιοχές

Οι Έλληνες Επιστήμονες υποστηρίζουν ότι :

Η διαφορετική γεωλογική ιστορία εξέλιξης μας οδήγησε στην ταξινόμηση του Ελληνικού χώρου σε τρεις περιοχές:

1)Η πρώτη περιοχή αναφέρεται βόρεια του οριζοντίου ρήγματος Borsh – Khardhiqit και βόρεια του οριζοντίου ρήγματος της Κεφαλονιάς (Λεκάνη της Πρέβεζας).

2)Η δεύτερη περιοχή αναφέρεται στη Λεκάνη Προχώρας της Ιονίου επώθησης,

3)Ενώ η τρίτη στις Λεκάνες Οπισθοχώρας της Ιονίου επώθησης.

Για την καλύτερη παρουσίαση αλλά και επειδή παρουσιάζουν διαφορές χωρίστηκε το νότιο αυτό τμήμα σε τρεις περιοχές:

Περιοχή Α: Δυτικά των Ιονίων νήσων,

Περιοχή Β: Νότια της Κρήτης και

Περιοχή Γ: Ανατολική Μεσόγειος – Κύπρος.

Περιοχή Α

Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από το μικρό πλάτος της Μεσογειακής Ράχης και σε συνδυασμό με τη δράση του ελληνικού τόξου δημιουργούνται δύο μεγάλα αντίκλινα. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την απουσία των Τριαδικών εβαποριτών στη στρωματογραφική στήλη της Ράχης μάς οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι τα δύο μεγάλα αυτά αντίκλινα θα μπορούσαν εν δυνάμει να αποτελέσουν δύο μεγάλα πεδία υδρογονανθράκων με πετρελαϊκή τάση.

Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από το μικρό πλάτος της Μεσογειακής Ράχης και σε συνδυασμό με τη δράση του ελληνικού τόξου δημιουργούνται δύο μεγάλα αντίκλινα. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την απουσία των Τριαδικών εβαποριτών στη στρωματογραφική στήλη της Ράχης μάς οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα δύο μεγάλα αυτά αντίκλινα θα μπορούσαν εν δυνάμει να αποτελέσουν δύο μεγάλα πεδία υδρογονανθράκων με πετρελαϊκή τάση.

Στην ίδια περιοχή στον Κυπαρισσιακό Κόλπο έχουμε μεγάλο πάχος κλαστικών ιζημάτων πίσω από το ελληνικό τόξο, που σε συνδυασμό με την παρουσία των μεσσήνιων γύψων στη στρωματογραφική στήλη, αλλά και μεγάλων αντικλινικών δομών θα μπορούσε να δώσει σημαντικά κοιτάσματα αερίων και υγρών υδρογονανθράκων.

Στην ίδια περιοχή αναπτύσσεται η Λεκάνη Ταίναρου (Λεκάνη backstop) νότια του Μεσσηνιακού Κόλπου και δυτικά των Κυθήρων, με μεγάλο πάχος κλαστικών μειοκαινικών έως πλειστοκαινικών ιζημάτων, που σε συνδυασμό με την παρουσία των μεσσήνιων γύψων στη στρωματογραφική στήλη θα μπορούσε να δώσει σημαντικά κοιτάσματα αερίων υδρογονανθράκων.

Τέλος, στην ίδια περιοχή και πάνω στη Μεσογειακή Ράχη εντοπίστηκαν ηφαίστεια λάσπης που δημιουργήθηκαν από τη διαφυγή αερίων υδρογονανθράκων και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικά πεδία υδρογονανθράκων (Εικόνα 3).

Περιοχή Β

Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από το μεγάλο πλάτος Μεσογειακής Ράχης, πάνω στην οποία αναπτύσσεται το μεγαλύτερο πεδίο ηφαιστείων λάσπης. Επιπλέον, μεταξύ της Μ.R. και του νοτίου περιθωρίου της Κρήτης δημιουργήθηκαν πέντε Λεκάνες (Λεκάνες backstop) με πολύ μεγάλη έκταση και μεγάλου πάχους μειοκαινικής και πλειο-πλειστοκαινικής ηλικίας ιζηματογενούς ακολουθίας (Εικόνα 3), που σε συνδυασμό με την παρουσία των μεσσήνιων γύψων στη στρωματογραφική στήλη θα μπορούσε να δώσει σημαντικά κοιτάσματα αερίων υδρογονανθράκων.

Μια από αυτές τις Λεκάνες βρίσκεται ανάμεσα στο νησί της Γαύδου και των νότιων περιθωρίων της Κρήτης, και επικοινωνούσε μέσα από το στενό του Τυμπακίου με τη Λεκάνη της Μεσσαράς. Οι έρευνες μας έδειξαν την παρουσία αερίων μέσα σε δελταϊκά ιζήματα που συγκεντρώθηκαν σε μια Λεκάνη που είχε πότε λιμναίο χαρακτήρα και πότε λιμνοθαλάσσιο χαρακτήρα.

Περιοχή Γ

Η τρίτη περιοχή αναφέρεται σε δύο εξαιρετικά ενδιαφέρουσες θέσεις, με διαφορετικό, όμως, δυναμικό (Εικόνα 3). Η μία θέση αναφέρεται στα βουνά του Αναξίμανδρου και έχει να κάνει με τους υδρίτες. Η δε δεύτερη θέση  αναφέρεται στη Λεκάνη του Ηροδότου.

Αρέσει σε %d bloggers: