Αρχική > Διεθνή > «Το οθωμανικό μεταναστευτικό κόλπο.»

«Το οθωμανικό μεταναστευτικό κόλπο.»

 

ΧΑΡΤΗΣ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του Daesh.

Του Μάριου Πουλλάδου

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑΞΗΣ Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ «ΑΠΙΣΤΩΝ» ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ

Οι υποχρεωτικές μετακινήσεις πληθυσμών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αποσκοπούσαν στη σταδιακή τουρκοποίηση των κατακτημένων εδαφών μέσω της δημογραφικής μηχανικής

«Καθοριστικός ο ρόλος της μετανάστευσης στην πορεία για ανάπτυξη του οθωμανικού κράτους»

«Οι έποικοι που μεταφέρθηκαν από την Ανατολία στην Κύπρο το 1572, εξαιρέθηκαν από την καταβολή φόρων»

«Τρομακτική η ταύτιση στόχων των τζιχαντιστών του Daesh και της νεο-οθωμανικής Τουρκίας»

H συμφωνία της Συνόδου Κορυφής της προηγούμενης βδομάδας μεταξύ ΕΕ-Τουρκίας, για το μεταναστευτικό, απέδειξε γι’ ακόμη μια φορά τον πολιτικό νανισμό που χαρακτηρίζει τους σημερινούς ηγέτες της Γηραιάς Ηπείρου. Με οθωμανική αλαζονεία, ο Νταβούτογλου άλωσε τις Βρυξέλλες και εξευτελίζοντας στην ουσία τους ηγέτες των 28, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας και της Κύπρου, κατάφερε να αποδράσει από την καρδιά της ΕΕ έχοντας στο χέρι το άνοιγμα ενός κεφαλαίου, την υπόσχεση για κατάργηση των θεωρήσεων εισόδου (βίζα) στην ΕΕ για τους Τούρκους πολίτες, καθώς και τη χρηματοδότηση επιπλέον 3 δις ευρώ (συνολικά 6), για αντιμετώπιση, δήθεν, του μεταναστευτικού που η ίδια ενορχηστρώνει.

Το γεγονός πως η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία αυτοπαρουσιάζονται από τη μια ως εχθροί του Daesh ενώ, από την άλλη, αποτελούν τους βασικούς χρηματοδότες των γενοκτόνων τζιχαντιστών ξεπερνά κάθε είδους παραλογισμό. Απέναντι στο οργανωμένο σχέδιο λαθρομετανάστευσης προς την ΕΕ, που εκτελούν οι Τούρκοι δουλέμποροι, οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να τρέφουν ευσεβοποθισμούς, ευελπιστώντας σε εξημέρωση του θηρίου, της Ισλαμικής Κυβέρνησης του ΑΚΡ. Για να κατανοήσει ωστόσο κανείς τον τρόπο με τον οποίο εργαλιοποιεί η Τουρκία του νεοσουλτάνου Ερντογάν την προσφυγική κρίση, οφείλει να εξετάσει προσεκτικά τη μεταναστευτική πολιτική της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας τον 19ο και 20ο αιώνα, αλλά και τη δημογραφική μηχανική που ακολούθησε στις περιοχές που εξουσίαζε ή έθετε υπό τη σφαίρα επιρροής της.

Ανάπτυξη οθωμανικού κράτους

Ολόκληρος ο 19ος αιώνας και η αρχή του 20ού υπήρξε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδος για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, σε σχέση με τις μετακινήσεις πληθυσμών που προέκυψαν, λόγω των πολέμων και των εδαφικών απωλειών της στα Βαλκάνια, τον Καύκασο, την Κριμαία και τη Μέση Ανατολή. Όπως σήμερα, έτσι και τότε, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η ροή των προσφύγων που φθάνουν στην καρδιά της οθωμανικής επικράτειας, από εμπόλεμες ζώνες και από τα πρώην εδάφη της, άλλαξαν άρδην την πολιτική αλλά και κοινωνική σύσταση της αυτοκρατορίας. Εξαρχής η μετανάστευση αλλά και ο εποικισμός έπαιξαν σίγουρα καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του οθωμανικού κράτους. Προκειμένου να εγκαθιδρύσουν και αργότερα να διατηρήσουν μια πολυεθνική και πολυθρησκευτική αυτοκρατορία, οι Οθωμανοί υπήρξαν «γενναιόδωροι» όσον αφορά την ένταξη των αλλοδαπών ως πολιτών του κράτους.

Δημογραφική μηχανική

Η αναγκαστική μετανάστευση αποτελούσε έκτοτε κεντρικό θέμα της ιστορίας των λαών και των εθνών. Η χειραγώγηση της δημογραφικής σύνθεσης μιας περιοχής, με σκοπό τον έλεγχο και την κυριαρχία επί των φυσικών τους πόρων, δεν περιορίζεται μόνο στη σύγχρονη εποχή. Η ιδέα της δημογραφικής μηχανικής σημαίνει ουσιαστικά τον δημογραφικό αγώνα για την εξουσία, που στοχεύει στην αύξηση «της οικονομικής και πολιτικής εξουσία μιας εθνοτικής ομάδας σε σχέση με άλλες. Αυτό συνεπάγεται κατ’ ανάγκην μια προσπάθεια για αύξηση του αριθμού του πληθυσμού της μίας ομάδας σε σχέση με τις άλλες (Bookman, 1997).

Ο McGarry ορίζει τη δημογραφική μηχανική ως μια «κρατικά κατευθυνόμενη κίνηση των εθνοτικών ομάδων ως τεχνική της σύγκρουσης». Τα κράτη, τονίζει ο ίδιος, ωθούν τις ομάδες να μετακινηθούν «μέσα από μια ποικιλία κινήτρων ή πιέσεων, ή ακόμα και με τη χρήση βίας». Ασχέτως αν τα κίνητρα είναι πολιτικά, οικονομικά, στρατηγικά ή ιδεολογικά, οποιαδήποτε πολιτική κατάσταση με στόχο να «επηρεαστεί το μέγεθος, η σύνθεση, η διανομή και ο ρυθμός ανάπτυξης ενός πληθυσμού» μπορεί να περιγραφεί ως δημογραφική μηχανική (Weiner και Teitelbaum 2001).

Οι περίοδοι μετανάστευσης

Σύμφωνα με τον Τούρκο ακαδημαϊκό Νεσίμ Σεκέρ, η αναγκαστική μετανάστευση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μπορεί να χωριστεί σε τρεις υποπεριόδους. Η πρώτη περίοδος εκτείνεται από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα, όταν οι Οθωμανοί κατέφυγαν στην απέλαση και την «πολιτική επανεγκατάστασης» με στρατιωτικά, διοικητικά, οικονομικά, και σε ορισμένο βαθμό πολιτικά κίνητρα. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης περιόδου, η οποία εκτείνεται από το δεύτερο εξάμηνο του 19ου αιώνα έως και το 1913, τα οθωμανικά εδάφη μετατράπηκαν σε ένα καταφύγιο για τους μουσουλμάνους πρόσφυγες που έρχονται από τον Καύκασο και τα Βαλκάνια.

Στην επανεγκατάστασή τους, ιδιαίτερα μετά το 1978, οι Οθωμανοί υπάλληλοι έλαβαν αποκλειστικά υπ’ όψιν τις εθνοτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις των μεταναστών. Στην τελευταία περίοδο, τα ενδιάμεσα έτη 1913-1918, οι μετακινήσεις πληθυσμού ήταν το αποτέλεσμα της πολιτικής που ακολουθήθηκε από μια εθνικιστική ελίτ (Νεότουρκους) με στόχο την εθνοτική αναδιάρθρωση του πυρήνα της αυτοκρατορίας στα εδάφη της Ανατολίας. Αυτό οδήγησε ουσιαστικά στις γενοκτονίες έναντι των χριστιανικών πληθυσμών της περιοχής (Αρμενίων, Ποντίων, Ασσυροχαλδαίων).

Απέλαση και «μετεγκατάσταση»

Σύμφωνα με τον Μπαρκάν, η αποίκηση μέσω της απέλασης και του εποικισμού ήταν τα κύρια μέσα που συνοδεύαν τη στρατιωτική κατάκτηση στην πορεία για εγκαθίδρυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Συγκεκριμένα, εξασφαλίζοντας την κυριαρχία τους σε πρόσφατα κατακτημένες περιοχές, αυξάνοντας τη δύναμη της κεντρικής εξουσίας, οργανώνοντας τη γεωργική παραγωγή και παρέχοντας ασφάλεια και τάξη, φαίνεται να αποτελούσαν τα βασικά οθωμανικά κίνητρα για τη μετακίνηση μιας συγκεκριμένης πληθυσμιακής ομάδα από το ένα μέρος στο άλλο.

Ο Μπαρκάν, στο άρθρο του «A method of settlement and colonization of the Ottoman Empire in exiles», υποστηρίζει μάλιστα την ύπαρξη και πολιτικών κινήτρων (ή στόχων) πίσω από τις απελάσεις των Οθωμανών και της πολιτικής επανεγκατάστασης των μεταναστών. «Η επανεγκατάσταση Τούρκων και μουσουλμάνων μεταναστών μεταξύ των ‘εχθρικών’ στοιχείων και η μετακίνηση χριστιανών από τα κατακτημένα εδάφη αντιμετωπίζονταν ως προϋπόθεση της ασφάλειας και της τάξης», αναφέρει ο Τούρκος ακαδημαϊκός. Επομένως, η απέλαση των ετεροδόξων πληθυσμών, τους οποίους το κράτος αντιλαμβανόταν ως πολιτικούς και θρησκευτικούς ταραξίες, αποκαλύπτει τη στρατηγική ατζέντα πίσω από τις πληθυσμιακές μετακινήσεις στις αρχικές περιόδους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η περίπτωση της Κύπρου

Τα παραδείγματα της πρώιμης οθωμανικής απέλασης και του εποικισμού είναι πολλά. Μια από τις πιο χαρακτηριστικές υποθέσεις ήταν και η απέλαση ομάδων από την Ανατολία στην Κύπρο, που είχε πρόσφατα κατακτηθεί. Σύμφωνα με το διάταγμα της απέλασης, με ημερομηνία 24 Σεπτεμβρίου 1572, «μια εκ των δέκα οικογενειών στις επαρχίες της Ανατολίας, της Σεβάστειας, του Καραμάν και του Zulkadriye θα αποστέλλονται στην Κύπρο, προκειμένου να αποκαταστήσουν και να παρέχουν ασφάλεια στο το νησί». Αξίζει να σημειωθεί πως οι απελαθέντες που επελέγησαν μεταξύ αγροτών, τεχνιτών, εξαιρέθηκαν για δυο χρόνια από την καταβολή φόρων. Ο μαζικός εποικισμός και η δημογραφική μηχανική που συντελείται στην κατεχόμενη από τον Αττίλα Κύπρο, από την εισβολή του 1974 μέχρι σήμερα, αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια της ίδιας οθωμανικής μεταναστευτικής πολιτικής, προς επίτευξη των τουρκικών γεωπολιτικών συμφερόντων.

Το μουσουλμανικό τόξο

Ομοίως, οι Οθωμανοί μετακίνησαν βίαια πληθυσμούς από την Ανατολία στα Βαλκάνια, προκειμένου να εδραιώσουν την κυριαρχία τους εκεί μετά την κατάκτηση. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως το μουσουλμανικό τόξο, που υπάρχει μέχρι σήμερα στα Βαλκάνια, χρησιμοποιείται από την Τουρκία προκειμένου να προωθεί κατά καιρούς τα εθνικά της συμφέροντα. Τον 18° αιώνα, όταν η επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέσω κατάκτησης σταμάτησε, η αναγκαστική μετανάστευση πήρε τη μορφή της μετακίνησης νομαδικών φυλών, προκειμένου να αυξηθεί η γεωργική παραγωγή και η παροχή εσωτερικής ασφάλειας.

Οι προκλήσεις του 19ου αιώνα για την οθωμανική κυριαρχία προήλθαν κυρίως από δύο πηγές: τη Ρωσία, η οποία επεκτεινόταν σταδιακά προς Νότον, και ο εθνικισμός των υποκείμενων πληθυσμών, ξεκινώντας από τα Βαλκάνια. Έτσι, η αυτοκρατορική αντιπαλότητα μεταξύ Τσαρικής Ρωσίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ο εθνικισμός, καθώς και οι διάφοροι πόλεμοι οδήγησαν εκατομμύρια πρόσφυγες στην περιοχή που εκτείνεται από τον Καύκασο στην Ανατολία και τα Βαλκάνια.

Ο τρομακτικός παραλληλισμός

Συνοπτικά, η επανεγκατάσταση των μουσουλμάνων-Τούρκων προσφύγων δεν υπήρξε αυτοσκοπός, αλλά μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου, με στόχο την «τουρκοποίηση» των οθωμανικών εδαφών. Το εγχείρημα αυτό είχε δύο κύριες πτυχές: να εξαναγκάσει σε μετεγκατάσταση των «άπιστων» στοιχείων και την επανεγκατάσταση των υποτιθέμενων «πιστών» προσφύγων στα εδάφη που εκκενώθηκαν. Ο τρομακτικός παραλληλισμός με τη σημερινή κατάσταση έγκειται στους πόλεμους που διεξάγονται στη Συρία, την αναγκαστική ή βίαιη μετακίνηση προσφύγων μέσω της Τουρκίας προς την Ευρώπη, και τη στρατολόγηση των «πιστών» τζιχαντιστών.

Ρίχνοντας μια ματιά στον χάρτη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που επιδιώκει να αναβιώσει η Τουρκία και του χάρτη τον οποίο εξέδωσε το Daesh, θα αντιληφθεί πως αμφότεροι διεκδικούν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους σχεδόν τις ίδιες περιοχές. Όσο η Ευρώπη αποφεύγει να δει τη μεγαλύτερη εικόνα που δημιουργείται με την πολιτική και θρησκευτική εκμετάλλευση των προσφυγών, και περιορίζεται μόνο σε μια ανθρωπιστικού τύπου αντιμετώπιση του προβλήματος, τόσο η δημογραφική μηχανική μέσα στην ίδια την Ευρώπη θα συνεχίζεται και θα εντείνεται με περισσότερα τρομοκρατικά κτυπήματα.

http://www.sigmalive.com/simerini/politics/318553/to-othomaniko-metanasteftiko-kolpo#sthash.PhlMBA9M.dpuf

Advertisements
Κατηγορίες:Διεθνή
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: