Αρχείο

Archive for the ‘πολιτική οικονομία’ Category

««Έπεσαν» οι υπογραφές για το κοίτασμα «Αφροδίτη» στην κυπριακή ΑΟΖ.»

08/11/2019 1 Σχολιο
«Έπεσαν» οι υπογραφές για το κοίτασμα «Αφροδίτη» στην κυπριακή ΑΟΖ
Πηγή: AP Photo/Petros Karadjias

Με στόχο της έναρξη παραγωγής φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Αφροδίτη» το 2025 και με εκτιμώμενα έσοδα για τη Δημοκρατία τα 9,3 δισεκατομμύρια δολάρια για περίοδο 18 ετών, ο Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης υπέγραψε την Πέμπτη, με τις εμπλεκόμενες εταιρείες, την Άδεια Εκμετάλλευσης του κοιτάσματος και το Συμβόλαιο Αναλογικού Καταμερισμού του Τεμαχίου 12 της Κυπριακής Αποκλειστικής Ζώνης.

Η Άδεια Εκμετάλλευσης του «Αφροδίτη» για περίοδο 25 χρόνων, η πρώτη του είδους που παραχωρείται σε αδειούχους της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, βασίζεται στο τελικό Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής του κοιτάσματος που συμφωνήθηκε μεταξύ του Υπουργείου Ενέργειας και της συμβασιούχου κοινοπραξίας των Noble Energy, Shell και Delek και το οποίο ενέκρινε, ο Υπουργός Ενέργειας, ύστερα από ενδελεχή μελέτη και διαβούλευση.

Βάσει του Σχεδίου, θα γίνεται μεταφορά του φυσικού αερίου του κοιτάσματος «Αφροδίτη» με απευθείας υποθαλάσσιο αγωγό στο τερματικό υγροποίησης Ίντκου, της Αιγύπτου, από όπου και θα εξάγεται ως υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στην Ευρώπη και τις διεθνείς αγορές, επιλογή που θεωρείται ως βέλτιστη από το Υπουργείο.

Κατά την τελετή που πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Ενέργειας, παρουσία και των Πρέσβεων των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και του Ισραήλ, ο κ. Λακκοτρύπης υπέγραψε, παράλληλα, το αναθεωρημένο Συμβόλαιο Αναλογικού Καταμερισμού Παραγωγής του Ερευνητικού Τεμαχίου 12 που όπως και η Άδεια Εκμετάλλευσης, εγκρίθηκε την Τετάρτη το Υπουργικό Συμβούλιο.

Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου ο κ. Λακκοτρύπης χαρακτήρισε την υπογραφή των συμφωνιών ως ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη που επιτρέπει στη Δημοκρατία για πρώτη φορά να μετατραπεί σε παραγωγό φυσικού αερίου, σημειώνοντας ωστόσο ότι πολλά απομένουν ακόμα να γίνουν.

«Με τη σημερινή εξέλιξη το ενεργειακό μας πρόγραμμα περνά στην επόμενή του φάση όπου ολοκληρώνεται η αλυσίδα υδρογονανθράκων», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η Κύπρος έχει περάσει από το στάδιο οριοθέτησης σε αυτό της αδειοδότησης, της έρευνας, της ανακάλυψης και τώρα της εκμετάλλευσης.

Η Κύπρος, πρόσθεσε, θα μετατραπεί σε παραγωγό φυσικού αερίου και εναλλακτική πηγή εφοδιασμού της ΕΕ, ενώ την ίδια στιγμή γίνεται ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα όσον αφορά την υλοποίηση του κοινού οράματος των χωρών της περιοχής για δημιουργία του Διαδρόμου Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου προς την Ευρώπη.

Ο Υπουργός σημείωσε ότι απώτερος στόχος της Κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη του κοιτάσματος «Αφροδίτη», να προσδώσει σημαντικά οφέλη στην Κυπριακή Δημοκρατία τα οποία θα περιλαμβάνουν τα έσοδα από την πώληση του φυσικού αερίου, τη δημιουργία οικονομικής δραστηριότητα και θέσεων εργασίας, την απόκτηση τεχνογνωσίας και την ενδυνάμωση της στρατηγικής σχέσης της Κύπρου με τις εμπλεκόμενες χώρες, που στην προκειμένη περίπτωση είναι η Αίγυπτος, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Ισραήλ.

Τόνισε επίσης ότι η αναθεώρηση του Συμβολαίου του τεμαχίου 12 είναι το προϊόν εντατικών διαπραγματεύσεων που διήρκεσαν ένα σχεδόν χρόνο.

«Θεωρώ ότι η σημερινή εξέλιξη αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό ορόσημο στο ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακή Δημοκρατίας, το οποίο καταδεικνύει ότι παρόλες τις δυσκολίες το πρόγραμμα μας προχωρεί όπως το έχουν σχεδιάσει», ανέφερε.

Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Noble Κιθ Έλιοτ, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την επίτευξη αυτού που χαρακτήρισε ως σημαντικό ορόσημο, με την ολοκλήρωση των υπογραφών και τη λήψη των εγκρίσεων, ώστε να προχωρήσουν οι σχεδιασμοί τους για το έργο, που αφορούν την ανάπτυξη και την εξαγωγή του φυσικού αερίου.

Το σημερινό, ανέφερε, ανοίγει ένα μονοπάτι για την ανάπτυξη του «Αφροδίτη». Πρόσθεσε ότι η περίοδος αυτή είναι επίσης πολύ συναρπαστική για τη περιοχή όσον αφορά την ανάπτυξη του φυσικού αερίου και την υπόσχεση που φέρνει η ενέργεια για το μέλλον της. Αναφέρθηκε και στην σύσταση του Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου στο οποίο η Κύπρος είναι ιδρυτικό μέλος και είπε ότι δημιουργεί πραγματικά ευκαιρίες για διακίνηση αερίου μεταξύ των χωρών και των εθνών της περιοχής αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο. Εξέφρασε την ευγνωμοσύνη τόσο της εταιρείας όσο και των συνεργατών της για την σημερινή εξέλιξη, όπως επίσης και για την εμπιστοσύνη στην εταιρεία για τη διαχείριση των φυσικών πόρων της χώρας και τη δυνατότητα ανάπτυξής τους προς όφελος του κυπριακού λαού και του κόσμου, γενικότερα.

Αναθεωρημένο Συμβόλαιο Αναλογικού Καταμερισμού

Με βάση το Αναθεωρημένο Συμβόλαιο Αναλογικού Καταμερισμού γίνεται αναπροσαρμογή των οικονομικών όρων του Συμβολαίου έτσι ώστε το έργο να είναι βιώσιμο για την κοινοπραξία σε περίπτωση που υπάρξουν χαμηλές τιμές πετρελαίου, ενώ η Δημοκρατία θα επωφελείται σε περίπτωση που οι τιμές είναι υψηλότερες. Ο μηχανισμός αυτός που ονομάζεται R-factor και ισχύει σε όλα τα άλλα συμβόλαια που υπέγραψε η ΚΔ με τις εταιρείες στη ΑΟΖ, εκτός από αυτά του πρώτου γύρου.

Ο κ. Λακκοτρύπης σημείωσε τη δυσκολία που υπήρξε, όταν η κοινοπραξία ισχυριζόταν ότι δεν μπορούσε να προχωρήσει λόγω των χαμηλών τιμών πετρελαίου που επικρατούν στην αγορά εδώ και μερικά χρόνια, ενώ υπήρχαν και δυσκολίες στο να τους αναγκάσουν να προχωρήσουν γιατί δεν υπήρχαν οι πρόνοιες στο συμβόλαιο που να επέτρεπαν αποτελεσματικό έλεγχο.

Σε αντάλλαγμα της αναπροσαρμογής του Συμβολαίου, η ΚΔ πήρε από την κοινοπραξία δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, «ορόσημα», με αυστηρούς όρους σε περίπτωση παραβίασης που φτάνουν μέχρι και τη δυνατότητα τερματισμού του Συμβολαίου.

Το πρώτο ορόσημο είναι η δεύτερη επιβεβαιωτική γεώτρηση, το δεύτερο οι λεπτομερείς τεχνικές μελέτες (FEED) και το τρίτο η τελική επενδυτική απόφαση (FID).

«Έχουμε δώσει κάποια ελάφρυνση στην κοινοπραξία σε ό,τι αφορά τις χαμηλές τιμές, με την προοπτική ότι θα μπορούσαμε να πάρουμε περισσότερα αν είναι οι τιμές ψηλές και σε αντάλλαγμα πήραμε αυστηρά χρονοδιαγράμματα ότι το έργο θα προχωρήσει», είπε ο Υπουργός.

Στα 9,3 δις. τα υπολογιζόμενα έσοδα

Στο Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής των εταιρειών τα υπολογιζόμενα έσοδα για την Δημοκρατία με βάση το επικρατέστερα σενάριο, ανέρχονται στα 9,3 δισεκατομμύρια δολάρια για 18 χρόνια και κατά μέσο όρο περίπου 500 εκατομμύρια δολάρια το χρόνο.

Με βάση αυτό το μεσαίο σενάριο, η μέση τιμή το πετρελαίου μπρεντ ορίζεται στα 70 δολάρια το βαρέλι το 2022, με έναν υπολογισμό αύξησης 2%. Οι ποσότητες φυσικού αερίου στο κοίτασμα έχουν υπολογιστεί στα 4,1 tcf.

Το όλο έργο στην πρώτη φάση ανάπτυξής του θα έχει κόστος 3 δισ. ευρώ κεφαλαιουχικής δαπάνης, σε δεύτερη φάση ακόμα 2 δισ. ευρώ με περαιτέρω γεωτρήσεις παραγωγής, και ακόμα 2 δισ. ευρώ κατά τη διάρκεια των 18 ετών σε λειτουργικές δαπάνες.

Τα πρώτα έσοδα από το «Αφροδίτη», όπως είπε ο Υπουργός αναμένονται το 2025. Πρόσθεσε ότι η δεύτερη επιβεβαιωτική γεώτρηση που θα είναι και γεώτρηση παραγωγής υπολογίζεται ότι θα γίνει μέσα σε 18 μήνες. Ωστόσο ο Υπουργός δεν αποκάλυψε τις υπολογιζόμενες τιμές πώλησης του φυσικού αερίου, αναφέροντας ότι για αυτό έχουν επιτευχθεί κάποιες προκαταρκτικές συμφωνίες, φόρμουλες πώλησης συνδεδεμένες με τις τιμές του μπρεντ. Τόνισε ότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει που θα πάει η τιμή του μπρεντ το 2022 ή το 2025 και ότι όλοι οι υπολογισμοί γίνονται με βάση σενάρια.

Περαιτέρω ο Υπουργός ανέφερε ότι και στα τρία σενάρια με 50 δολάρια το βαρέλι, 70 και 80 δολάρια το ποσοστό της Δημοκρατίας είναι πέραν του 50%.

Ο αγοραστής του φυσικού αερίου του κοιτάσματος «Αφροδίτη» θα είναι η εταιρεία Shell.

Όσον αφορά τον αγωγό φυσικού αερίου από το «Αφροδίτη» στο Ίντκου, αυτός δεν περιλαμβάνεται στο Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής και θα συζητηθεί στη συνέχεια με την κοινοπραξία.

Όσον αφορά τις ισραηλινές διεκδικήσεις για το κοίτασμα «Αφροδίτη» που γειτνιάζει με το ισραηλινό «Ισάι», είπε ότι οι συζητήσεις για αυτό συνεχίζονται μέσω μιας θεσμοθετημένης διαδικασίας, η οποία ωστόσο, όπως είπε, δεν σχετίζεται με την ανάπτυξη του «Αφροδίτη».

https://www.cnn.gr/news/kosmos/story/196620/epesan-oi-ypografes-gia-to-koitasma-afroditi-stin-kypriaki-aoz

«Ηλεκτρισμό από βραχονησίδες.»

17/10/2019 Τα σχόλια έχουν κλείσει
Μέχρι το 2028, η Ελλάδα θα πρέπει να έχει μεταβεί από τον λιγνίτη στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άλλες, καθαρότερες πηγές, σύμφωνα με τη δέσμευση του πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη.

Αυτό σημαίνει ότι στο μεσοδιάστημα θα πρέπει να αντικατασταθούν οι λιγνιτικές μονάδες με άλλες, που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και φυσικό αέριο. Και φυσικά να ικανοποιηθεί η επιπλέον ζήτηση που θα προκύψει από την προσδοκώμενη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Ο πρωθυπουργός  φρόντισε να δώσει το στίγμα χθες, εγκαινιάζοντας τη λειτουργία ενός συμπλέγματος 7 αιολικών πάρκων στον Καφηρέα, προϋπολογισμού 300 εκατ. ευρώ. Τα αιολικά πάρκα θα τροφοδοτούν το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας με συνολική ισχύ 154,1 MW μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, όπως ειπώθηκε.

Ως γνωστόν, η αύξηση των τιμών στα δικαιώματα ρύπων, π.χ. στα 25 ευρώ ο τόνος CO2, έχει καταστήσει τον λιγνίτη ασύμφορο από οικονομικής πλευράς ενώ παραμένει ρυπογόνος. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι ο δρόμος για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι στρωμένος με ροδοπέταλα.

Με τις ΑΠΕ μπορεί οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα να είναι μηδενικές, να μην υπάρχει εξάρτηση από το εξωτερικό και να είναι πλέον φθηνότερες σε σύγκριση με τον λιγνίτη, όμως η μέση τιμή ανά MW είναι πολύ ψηλότερη σε σχέση με άλλες χώρες.

Στην Ελλάδα, η μέση τιμή από ΑΠΕ έχει υποχωρήσει στα 58 ευρώ έναντι 30-40 ευρώ ανά MW σε άλλες χώρες της ευρωζώνης. Αυτό μπορεί να είναι καλό για τους επενδυτές-ηλεκτροπαραγωγούς αλλά δεν είναι καλό για τους πάσης φύσεως καταναλωτές. Επομένως, κάτι θα πρέπει να γίνει.

Όμως, το σημερινό άρθρο είναι περισσότερο επικεντρωμένο στην αιολική ενέργεια. Η τελευταία είναι επόμενο να εμφανίζει διακυμάνσεις στην παραγωγή καθώς ο άνεμος δεν πνέει πάντοτε σταθερά.  Αν και όλοι έχουμε δει τις τεράστιες τουρμπίνες που είναι πάνω στα βουνά και αισθητικά τουλάχιστον δεν είναι ό,τι το καλύτερο. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που τα αιολικά πάρκα έχουν αφήσει ανεξίτηλα σημάδια πάνω σε όμορφες περιοχές με δρόμους κ.λπ.

Είναι λοιπόν εύλογο να ενθαρρυνθούν με οικονομικά κίνητρα αιολικά πάρκα σε παράκτιες περιοχές που το βάθος της θάλασσας δεν είναι πολύ μεγάλο. Εκεί το αιολικό δυναμικό θα είναι πιθανόν μεγαλύτερο και δεν θα ενοχλούν αισθητικά.

Από την άλλη, το κόστος διασύνδεσης με την ξηρά θα είναι μεγαλύτερο όπως κι η συντήρηση.   

Με δεδομένο ότι υπάρχουν τόσες πολλές βραχονησίδες, μια λύση θα ήταν η εγκαθίδρυση αιολικών πάρκων πάνω σε αυτές ή γύρω από αυτές ή σε πλωτές δεξαμενές κοντά τους. Ακόμη και φωτοβολταϊκά θα μπορούσαν πάνω τους. 

Η στήλη κατανοεί ότι πιθανόν θα προκύψουν ζητήματα με τη γείτονα για κάποιες βραχονησίδες.

Όμως, θα πρέπει να υπάρχουν αφενός βραχονησίδες που πληρούν τα κριτήρια χωρίς να δημιουργούν εντάσεις και αφετέρου να εξετασθεί η λύση είτε των θαλάσσιων αιολικών πάρκων γύρω τους ή των πλωτών δεξαμενών κοντά τους. Αν θυμόμαστε καλά, κάπου το 2009-2010, είχε εκδηλωθεί ενδιαφέρον από το εξωτερικό για τη δημιουργία θαλάσσιων αιολικών πάρκων ύψους 1-2 δισ. ευρώ, αλλά δεν προχώρησε.  Με τη μέση τιμή ανά MW από ΑΠΕ να είναι σχεδόν διπλάσια σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ, τέτοια πρότζεκτ θα έπρεπε να είναι οικονομικά βιώσιμα. Ιδίως αν η πολιτεία φροντίσει να διασφαλίσει τη διασύνδεσή τους με τον εθνικό κορμό και μειώσει άλλα κόστη, π.χ. γραφειοκρατία.

Άλλες χώρες το έχουν κάνει πράξη. Η Ελλάδα δεν θα πρέπει να είναι η εξαίρεση.

Dr Money

https://www.euro2day.gr/specials/dr_money/article/1702481/hlektrismo-apo-vrahonhsides.html

Από το 1974 προς το 2021.

30/09/2019 1 Σχολιο

 

Created with GIMP

Η κατάληξη της αναδιανεμητικής οικονομικής πολιτικής από το 1974, που ακολούθησαν όλα ανεξαιρέτως τα πολιτικά κόμματα και εφήρμοσαν όλες ανεξαιρέτως οι κυβερνήσεις, κατέληξαν στην χρεοκοπία της ελληνικής οικονομίας υπό το βάρος των αδύνατο να εξυπηρετηθούν εξωτερικών δανείων.

Ένα πρώτο ποιοτικό στοιχείο που ανέδειξε η πολιτική κρίση της χρεοκοπημένης Ελλάδας ήταν οι δύο Πρωθυπουργοί που στράφηκαν εναντίον της πατρίδας τους και του λαού τους, ο πρώτος διδάξας και εισαγωγέας των μνημονίων Γ. Α. Παπανδρέου (ΓΑΠ) και το παρακολούθημά του Α. Τσίπρας (με δική του παγκόσμια «πρωτιά», να καταπατήσει δημοψήφισμα που ο ίδιος προκήρυξε και μοναδικός εν Ελλάδι πολιτικός με ευθύνη εκατόμβης θυμάτων). Το δεύτερο ποιοτικό στοιχείο που ανεδείχθη ήταν η συγκρότηση συγκυβερνήσεων από έως τότε εχθρικών μεταξύ τους πολιτικών κομμάτων. Αυτή η νέα πολιτική ποιότητα οδήγησε στην διακυβέρνηση για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία και την Αριστερά η οποία ήσκησε με πρωτοφανή υποτέλεια και αταλάντευτα την απόλυτα λακεδική πολιτική των μνημονιακών-πτωχευτικών-νεοαποικιακών δεσμεύσεων και των ΝΑΤΟϊκών επιταγών. Υπάγοντας την δημόσια περιουσία σε εκατονταετή ενεχυρίαση, παραδίδοντας την ιστορική ελληνικότητα της Μακεδονίας και καταρρίπτοντας την φύλαξη των εθνικών συνόρων.

Έτσι σφραγίστηκαν και ενταφιάστηκαν αξεπέραστα, πολιτικά και ιστορικά, τόσο το μετεμφυλιοπολεμικό μίσος όσο και ο διχασμός Δεξιάς-Αριστεράς καθόσον ταυτίστηκαν όλες οι διχαστικές παρατάξεις πολιτικά και δουλικά ολοσχερώς με την πολιτική των Ξένων Δυνάμεων, που από συστάσεώς του παρεμβαίνουν και κανοναρχούν το νεοελληνικό κράτος. Η Αριστερά απεδείχθη εμπράκτως ως μια αποτυχημένη, συμπλεγματική Δεξιά. Με αυτόν τον τρόπο έκλεισε πλήρως ο κύκλος της «Μεταπολίτευσης».

Η κληρονομία όμως που άφησε αυτή στη νεοελληνική κοινωνία είναι αβάσταχτη: κατεχόμενη βόρεια Κύπρος, παράδοση της ελληνικότητας της Μακεδονίας, ενδοτισμός στην τουρκική επιθετικότητα, ακατάσχετη εισβολή λαθρομεταναστών, οικονομική εξάρτηση και υποτέλεια, κομματική φαυλότης-διαπλοκή και απαξίωση της πολιτικής, το σημαντικότερο δε όλων μια αποσυντεθειμένη παραγωγική βάση που αφοπλίζει το κράτος και αποδομεί την κοινωνία. Και βέβαια όλα αυτά ενταγμένα και προσαρτημένα στο διεθνές περιβάλλον που σπαράσσεται και αναδιατάσσεται από την ιστορική παγκόσμια πολιτική σύγκρουση μεταξύ παρασιτικού και παραγωγικού, εθνικού και υπερεθνικού Κεφαλαίου.

Σήμερα, χωρίς διχαστικά αίτια πολιτικού μίσους και πάθους, ανανήψαντες από τα ιδεοληπτικά συμπλέγματα και θέσφατα, θα μπορούσαμε να εκκαθαρίσουμε όλη αυτή την συσσωρευμένη κόπρο, χρεών και απειλών; Θα μπορέσουμε να φτάσουμε στο 2021 με όρους νέου ξεκινήματος, σωτηρίου και απελευθερωτικού, ανοικοδόμησης της παραγωγής και της πολιτικής; Ίσως. Εν προκειμένω πάντως, η προσπάθεια αυτή όχι μόνον αξίζει αλλά και «είναι όλα τα λεφτά».

Η αρχαία κληρονομιά που εμπεριέχει και περικλείει η ΑΟΖ μας όπως και η Ιστορία μας είναι ο πλούτος μας και το μέλλον μας. Έχουμε τις βάσεις και τα προσόντα, ιδίως τη νηφαλιότητα, ώστε να τα καταφέρουμε.

Νίκος Καραβαζάκης

 

«Ομόλογα: Μήπως τελικά έχουμε νέα φούσκα στην αγορά;»

03/09/2019 Τα σχόλια έχουν κλείσει

REUTERS/LUCAS JACKSON

Της Νατάσας Στασινού

Οι τιμές των ομολόγων επιδίδονται σε ένα ξέφρενο ράλι και το κόστος δανεισμού των χωρών ανά τον πλανήτη υποχωρεί σε επίπεδα, που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί έως και πριν από λίγους μήνες. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί χαμόγελα στα οικονομικά επιτελεία των κυβερνήσεων από τη μία και εντεινόμενους φόβους από την άλλη: τόσο για μία ύφεση στην παγκόσμια οικονομία όσο και για φούσκα στην αγορά. Πόσο δικαιολογημένοι είναι οι φόβοι αυτοί;

Για την ύφεση δεν μπορεί παρά να κοιτάξει κανείς τα ολόενα και πιο απογοητευτικά μακροοικονομικά δεδομένα, όπως και τη διαφαινόμενη στροφή στην δημοσιονομική πολιτική οικονομικών που επέλεγαν σχεδόν εμμονικά την πειθαρχία, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτό της Γερμανίας. Και πάλι όμως αρκεί αυτό για να βλέπει η Ιταλία την απόδοσή του ομολόγου αναφοράς στο 0,9%, η Ελλάδα κοντά στο 1,6%, η Ισπανία και η Πορτογαλία στο μηδέν; Οι επενδυτές εμφανίζονται αχόρτααγοι και για εταιρικό χρέος. Στην πλατφόρμα Tradeweb διαπραγματεύονται εταιρικά ομόλογα επενδυτικής διαβάθμισης της Ευρωζώνης με συνολική αξία 3,4 τρισ. ευρώ. Εξ αυτών ομόλογα αξίας 1,68 τρισ. ευρώ ή το 49,51% έφεραν αρνητική απόδοση  στα τέλη Αυγούστου, όπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία της πλατφόρμα. Το ποσοστό ήταν μόλις 12% τον Ιανουάριο. Η εκτίναξή του άλλους εντυπωσιάζει και άλλους τρομάζει.

Η μεγάλη πηγή ανησυχίας είναι η ελεύθερη πτώση στις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων και η αντιστροφή της καμπύλης. Οι επενδυτές πληρώνουν αντί να απαιτούν τόκο για να τοποθετήσουν τα χρήματά τους σε τίτλους δέκα ή ακόμη και τριάντα ετών. Ωστόσο μερίδα επενδυτών εξακολουθεί να καθησυχάζει. Δεν είναι τόσο η άμεση απειλή της ύφεσης όσο το γεγονός ότι τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, συνταξιοδοτικά ταμεία και άλλοι επενδυτές, που δεν προτιμούν το ρίσκο, αγοράζουν ομόλογα «στον αυτόματο πιλότο». Οι τοποθετήσεις τους γίνονται με βάση προκαθορισμένα μοντέλα ανάλυσης ρίσκου και χάραξης στρατηγικής και αυτά τους υπαγορεύουν αυτή τη στιγμή πως δεν υπάρχει επιλογή, όπως εξηγούν ειδικοί στην Wall Street Journal.

Σημειώνουν επίσης ότι καθώς τα επιτόκια στα δάνεια έχουν μειωθεί αισθητά, οι Αμερικανοί δανειολήπτες προχωρούν μαζικά σε αναχρηματοδότηση των στεγαστικών δανείων τους. Αυτό σημαίνιε ότι τα συνδεόμενα με υποθήκες ομόλογα αποπληρώνονται πιο γρήγορα από ό,τι είχε υπολογιστεί. Οι οργανισμοί που είχαν στην κατοχή τους τα ομόλογα αυτά (τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων κτλ) στρέφονται έτσι με το ρευστό που έχουν στη διάθεσή τους σε μακρύτερης διάρκειας κρατικά ομόλογα. Το ράλι κατά συνέπεια αποκτά ακόμη μεγαλύτερη ορμή.

Σε αρκετούς οι εξελίξεις στις αγορές ξυπνούν μνήμες από το 2007 ή και την παλαιότερη φούσκα στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Σημειώνουν δε ότι πρόκειται για μία φούσκα, που «σιγοβράζει» εδώ και 30 χρόνια, αφού το πάρτι του κρατικού χρέους διαρκεί με μικρά (και κάποιες φορές οδυνηρά) διαλείμματα για τρεις δεκαετίες. Οι αποδόσεις υποχωρούν σταθερά από τη δεκαετια του 1980 έως σήμερα. «Με βάση την ονομαστική τους αξία, πραγματικά δεν είναι καθόλου δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι έχουμε να κάνουμε με μία φούσκα» ομολογεί ο Neil Shearing, επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics. Ωστόσο οι οικονομικές συνθήκες είναι τέτοιες ώστε η μαζική στροφή των επενδυτών στο κρατικό χρέος να είναι δικαιολογημένη και όχι ένδειξη φούσκας εκτιμά ο ίδιος.

Ο αναλυτής υπενθυμίζει ότι στη δεκαετία του 1980 η πτώση των ονομαστικών αποδόσεων αντανακλούσε την απομάκρυνση από τη σφιχτή νομισματική πολιτική στις ΗΠΑ. Στις αρχές εκείνης της δεκαετίας η Fed πάλευε με σταθερά υψηλά επιτόκια να θέσει υπό έλεγχο τον πληθωρισμό. Όταν η προσπάθεια απέδωσε καρπούς χαλάρωση τη στάση της και ήρθε το ράλι στα κρατικά ομόλογα. Τις επόμενες δεκαετίες ωστόσο μεγάλος μέρος της υποχώρησης στο κόστος δανεισμού είχε να κάνει με δομικές δυνάμεις, όπως η εξάπλωση της παγκοσμιοποίησης και η σταθερή πτώση των πραγματικών επιτοκίων ισορροπίας (equilibrium interest rates).

Όπως εξηγεί στο σημείωμα της CE o Shearing η πτώση των επιτοκίων οφείλεται σε δύο κατηγορίες παραγόντων, αυτούς που αύξησαν την επιθυμία για αποταμίευση και εκείνος, που περιόρισαν την επιθυμία για επένδυση. Η γήρανση του πληθυσμού στον ανεπτυγμένο κόσμο και η πιο προσεχτική πολιτική των αρχών στον αναδυόμενο κόσμο στνο απόηχο της κρίσης του ’90 αύξησαν για παράδειγμα τα ποσοστά αποταμίευσης. Η πτώση στο κόστος των κεφαλαιουχικών αγαθών και η αυξανόμενη σπουδαιότητα του τομέα υπηρεσιών, όπως και οι χαμηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης, μείωσαν από την άλλη τις επενδύσεις.

Υπό τις συνθήκες αυτές η στροφή στα ομόλογα, έστω και στην υπερβολή της, δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί φούσκα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι επενδυτές δεν πρέπει να προετοιμάζονται για μία μεγάλη διόρθωση- αυτή όμως μάλλον θα είναι στις αγορές μετοχών και εμπορευμάτων.

naftemporiki.gr 

«H Ολλανδία κηρύσσει τον «πόλεμο» σε έναν νέο εχθρό: τον υπερτουρισμό.»

29/08/2019 Τα σχόλια έχουν κλείσει

H Ολλανδία κηρύσσει τον "πόλεμο" σε έναν νέο εχθρό: τον υπερτουρισμό

Η Ολλανδία είχε στη μακρά Ιστορία της γνωρίσει πολλούς εισβολείς και κατακτητές: από τους Ρωμαίους και τους Βίκινγκς, μέχρι τους Ισπανούς και τους ναζί. Όμως τώρα έρχονται αντιμέτωποι με μία νέα και πιο ύπουλη εισβολή: τον υπερτουρισμό.

Την εποχή των φθηνών πτήσεων και του Airbnb, οι αριθμοί των επισκεπτών στη χώρα «εκτοξεύθηκαν». Τον περασμένο χρόνο πάνω από 19 εκατ. άνθρωποι ταξίδευσαν στη χώρα, κατά πολύ περισσότεροι απ’ όσους ζουν εκεί. Και οι προβλέψεις του Εθνικού Γραφείου Τουρισμού αναφέρουν πως μέσα στην ερχόμενη δεκαετία, ο αριθμός των τουριστών θα έχει αυξηθεί έως και 50%, στα 29 εκατ. Υποθέσεις που ανάγκασαν τους πολεοδόμους και τις αρχές να αρχίζουν να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου μπροστά στο φαινόμενο του «υπερτουρισμού», ακολουθώντας το παράδειγμα πολλών άλλων κρατών που, μετά την αρχική ευφορία, βρέθηκαν αντιμέτωποι με την δύσκολη πραγματικότητα της αντιμετώπισης των αυξημένων ροών από τους περαστικούς τουρίστες, που όμως αφήνουν πίσω τους προβλήματα.

Ήδη οι μόνιμοι κάτοικοι της χώρας έχουν αρχίσει να παραπονιούνται για μία σειρά από προβλήματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής τους. Από τα στίφη αδιάφορα για την κυκλοφορία, την εργασία των κατοίκων κ.λπ., που κατακλύζουν όλες τις ώρες τους δρόμους, είτε πεζή, είτε χρησιμοποιώντας απρόσεκτα ενοικιαζόμενα ποδήλατα και πατίνια, τα περιστατικά βανδαλισμών, αδιακρισίας, παραβάσεων που οφείλονται στην κατανάλωση οινοπνευματωδών, τη φασαρία, την αύξηση του όγκου των σκουπιδιών και άλλα ων ουκ έστι αριθμός.

Το Άμστερνταμ, με τα πολλά μουσεία, την απαράμιλλη αρχιτεκτονική και τα ρομαντικά κανάλια με τις οργανωμένες περιηγήσεις, έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται τις «παράπλευρες απώλειες» από τον υπερτουρισμό.

Για να τις αντιμετωπίσουν, οι δημοτικές αρχές επέβαλλαν νέες ρυθμίσεις, περιλαμβανομένου ενός μορατόριουμ για την κατασκευή νέων ξενοδοχείων, αυξημένα πρόστιμα (έως 140 ευρώ) για ανάρμοστη διαγωγή σε δημόσιους χώρους, περιορισμούς στη λειτουργία Airbnb (30 διανυκτερεύσεις το χρόνο) και μία σειρά από περιορισμούς στη λειτουργία των τουριστικών επιχειρήσεων –όπως ενοικιάσεις ποδηλάτων και πατινιών, πρατήρια ντόνατ κ.λπ.—στο κέντρο της πόλης.

Επιπλέον, από το 2020 θα απαγορεύονται οι οργανωμένες περιηγήσεις στην πασίγνωστη «Γειτονιά με τα Κόκκινα Φανάρια», ενώ χάρις στις νέες κυβερνητικές ρυθμίσεις πολλά από τα διάσημα «καφενεία κάνναβης» έχουν κλείσει. Επίσης έχει αρχίσει να συζητείται και το μέτρο της χρέωσης με εισιτήριο των περιστασιακών επισκεπτών της πόλης, όπως ξεκίνησε να ισχύει στη Βενετία.

Πλέον, όπως τονίζει το Γραφείο Τουρισμού, οι στόχοι της πολιτικής της χώρας έχουν αλλάξει και πλέον από την «προώθηση ως τουριστικού προορισμού» (destination promotion) θα στραφεί στην «διαχείριση του τουριστικού προορισμού» (destination management).

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Μία επική μελέτη του καθηγητή κ. Α. Φώσκολου.

22/08/2019 2 Σχόλια

Κλιματική Αλλαγή: Πως ένα φυσικό φαινόμενο μετατράπηκε σε απάτη

Αντώνης Φώσκολος

18029
Κλιματική Αλλαγή: Πως ένα φυσικό φαινόμενο μετατράπηκε σε απάτη, Αντώνης Φώσκολος

Η Κλιματική Αλλαγή είναι ένα διαχρονικό φαινόμενο που εμφανίστηκε εδώ και εκατομμύρια χρόνια και μελετήθηκε από τους γεωλόγους του Τεταρτογενούς (Quaternary geologists). Αυτή η κατηγορία των γεω-επιστημόνων μελετούν το παλαιό-κλίμα και την παλαιό-εδαφολογία. Από τα τέλη του 17ου αιώνα μελέτησαν τις παλινδρομικές κινήσεις των παγετώνων που γινόντουσαν κάθε περίπου 120.000 χρόνια, αρχής γενομένης από τα μέσα του Τεταρτογενούς, ήτοι, περίπου, πριν 1.000.000 χρόνια. Την αιτία δεν την γνώριζαν.

Το 1942 οι Γερμανοί συνέλαβαν και φυλάκισαν στο Βελιγράδι έναν διάσημο Σέρβο αστροφυσικό ονόματι Milancovitch. Κατά την διάρκεια της παραμονής του στις φυλακές μελέτησε τις τροχιές της Γης γύρω από τον ήλιο και παρατήρησε ότι όταν η τροχιά της Γης μεταβάλλεται από κυκλική, που είναι σήμερα, σε ελλειψοειδή έχουμε τους παγετώνες των 120.000 ετών, εικόνα 1. Όταν ο άξονας περιστροφής αλλάζει κλίση κάθε 40.000 χρόνια, έχουμε πάλι μια παγετώδη περίοδο (εικόνα 1).

Εικόνα 1. εκκεντρότητα, αξονική απόκλιση και η μετάπτωση των τροπικών και εαρινών ισημεριών, κύκλοι Milancivitch, που δημιουργούν κλιματικές αλλαγές κάθε 120000 χρόνια, κάθε 40000 χρόνια και κάθε 20000 χρόνια αντιστοίχως, Σταύρος Αλεξανδρής, 2019.

Όταν ο ημερήσιος άξονας περιστροφής της Γης αλλάζει τοποθεσία επανέρχεται στην αρχική του θέση κάθε 20.000 χρόνια. Αυτός ο στροβιλισμός δημιουργεί κάθε 20.000 χρόνια μια παγετώδη περίοδο. Βλέπουμε ότι δεν υπάρχει η επίδραση ούτε του ανθρώπου ούτε του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα. Φυσικά, εκείνη την περίοδο, δεν κάναμε χρήση των υδρογονανθράκων. Παρόλα αυτά είχαμε κλιματικές αλλαγές.

Εικόνα 2. Μερικές τοποθεσίες από τις παγοκολώνες που λήφθηκαν από τον Νότιο Πόλο και που φυλάγονται σε ειδικές αποθήκες του Πανεπιστημίου ΟHIO, USA

Το 1995 εκατοντάδες επιστήμονες από όλον τον κόσμο άρχισαν να κάνουν γεωτρήσεις στον Βόρειο και Νότιο Πόλο, όπως επίσης στη Γροιλανδία  (εικόνα 2) για να πάρουν παγοκολώνες που δείχνουν τις κλιματικές αλλαγές τα τελευταία 450.000 χρόνια.

Αυτές οι πάγο-κολώνες ορισμένες μήκους 3.200 μέτρων, (εικόνα 3) φυλάγονται στο μουσείο του πανεπιστημίου Οχάιο των ΗΠΑ ενώ οι πάγο-κολώνες από την Γροιλανδία στο Ινστιτούτο Niels Bohr της Κοπεγχάγης στη Δανία.

συνέχεια εδώ: https://slpress.gr/koinonia/klimatiki-allagi-pos-ena-fysiko-fainomeno-metatrapike-se-apati/ και https://slpress.gr/koinonia/roysvelt-chitler-thatser-kai-klimatiki-allagi-i-ergaleiopoiisi-tis-fysis-apo-tin-politiki/

Δείτε και: https://slpress.gr/koinonia/roysvelt-chitler-thatser-kai-klimatiki-allagi-i-ergaleiopoiisi-tis-fysis-apo-tin-politiki/

«Οι μεγάλες «πληγές» της ΔΕΗ: Τι δείχνει η πρώτη απογραφή για την εταιρεία.»

16/07/2019 Τα σχόλια έχουν κλείσει

Οι μεγάλες "πληγές" της ΔΕΗ: Τι δείχνει η πρώτη απογραφή για την εταιρεία

Του Χάρη Φλουδόπουλου

Η χθεσινή ανακοίνωση του οριστικού ναυαγίου της λιγνιτικής αποεπένδυσης, ήρθε να προσγειώσει απότομα στην πραγματικότητα, όσους παραμένουν δύσπιστοι απέναντι στις επισημάνσεις για τα τραγικά λάθη και τις ολιγωρίες που οδήγησαν σήμερα τη ΔΕΗ στο «σημείο μηδέν”.

Διότι όπως με την υπόθεση των λιγνιτών, όλη αγορά γνώριζε και είχε προειδοποιήσει εξαρχής ότι πρόκειται για ένα ατελέσφορο εγχείρημα, με ανύπαρκτες ελπίδες επιτυχίας, αντίστοιχα το σύνολο της στρατηγικής που ακολουθήθηκε γύρω από τη μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας την τελευταία 4ετία, έφερε αποτυχίες, απαξίωση και οικονομική κατάρρευση.

Οι Κινέζοι, οι Ρώσοι και οι … Ινδοί, που περίμενε η προηγούμενη κυβέρνηση αλλά και η απερχόμενη διοίκηση της ΔΕΗ, δεν ήρθαν και η σιγουριά για την επιτυχή έκβαση του διαγωνισμού αποδεικνύεται ότι στηριζόταν σε πήλινα πόδια. Η αγορά απάντησε στην πράξη ότι όσοι ονόμαζαν «πετράδια στο στέμμα της ΔΕΗ” τις υπό πώληση λιγνιτικές μονάδες της επιχείρησης ήταν απλά εκτός τόπου και χρόνου.

Το πρόβλημα βεβαίως με την εξέλιξη αυτή είναι ότι χάθηκε πολύτιμος χρόνος για την ανασυγκρότηση της επιχείρησης που καλείται να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα της αγοράς.

Και δυστυχώς, η κατάσταση στην οποία παρέλαβε τη ΔΕΗ η νέα κυβέρνηση, επιβεβαίωσε το μέγεθος των προβλημάτων και της απαξίωσης της εταιρείας, όπως φαίνεται και από τις δημόσιες τοποθετήσεις του υπουργού ενέργειας Κ. Χατζηδάκη.

Ειδικότερα η πρώτη «απογραφή” έδειξε σοβαρότατα προβλήματα στη λειτουργία της εταιρείας, κακή κατάσταση των μονάδων, σημαντική επιδείνωση των οικονομικών μεγεθών, ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων επιλογών και αποφάσεων που ελήφθησαν το προηγούμενο διάστημα.

Απαξίωση των δικτύων

Πρώτον στα δίκτυα, που είναι και ένας από τους τομείς που «καίει” τους καταναλωτές αφού σχετίζονται με τις διακοπές ρεύματος και την ποιότητα της ηλεκτροδότησης: οι επενδύσεις το 2018 μειώθηκαν κατά 50% από τα 304 εκατ. στα 150 εκατ. ευρώ. Το ίδιο διάστημα υπερδιπλασιάστηκε ο μέσος χρόνος εξυπηρέτησης για απλές συνδέσεις από 16 σε 34 ημέρες.

Η μέση διάρκεια διακοπών ρεύματος αυξήθηκε από τα 98 στα 119 λεπτά ανά πελάτη ενώ αύξηση καταγράφηκε και στη συχνότητα των διακοπών.

Παρά τις δηλώσεις στελεχών που διορίστηκαν από την προηγούμενη κυβέρνηση και τα οποία υπερασπίζονται τα έργα και ημέρες τους, ο ΔΕΔΔΗΕ αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις υλικών, όχι μόνο στύλων (είναι γνωστή η υπόθεση με την παραλαβή των ελαττωματικών σάπιων ξύλινων στύλων που δημιούργησε ελλείψεις και προβλήματα) αλλά και άλλων υλικών που απαιτούνται για επισκευές στο δίκτυο: μετρητές, ασφάλειες, καλώδια παροχών.

Μια ακόμη ένδειξη της προβληματικής κατάστασης που επικρατεί στα δίκτυα διανομής είναι ότι οι καταναλωτές που  κάνουν αιτήσεις για νυχτερινό ρεύμα, περιμένουν επί μήνες επειδή δεν υπάρχουν τα αντίστοιχα ρολόγια.

Και βέβαια υπάρχει προφανές πρόβλημα κακής κατανομής του προσωπικού, καθώς ο ΔΕΔΔΗΕ, θυγατρική της ΔΕΗ, που θα διαχειρίζεται το δίκτυο, δηλαδή έχει ανάγκες σε τεχνικό και όχι σε διοικητικό προσωπικό διαθέτει 2.142 τεχνίτες για 7,5 εκατομμύρια παροχές. Συνολικά στην εταιρεία απασχολούνται 6445 άτομα…

Πρόβλημα με τις διακοπές ρεύματος

Δεύτερον καταγράφεται σοβαρό ζήτημα ασφάλειας προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας καθώς η κακή κατάσταση του δικτύου, τα προβλήματα των μονάδων αλλά και ο κακός σχεδιασμός ιδιαίτερα στα νησιά έχει ως αποτέλεσμα τις αλλεπάλληλες διακοπές ρεύματος.

Μόνο φέτος και το 2018 καταγράφηκαν 8 σοβαρά περιστατικά:
Το 2019 είχαμε το μπλακ άουτ στα Χανιά το Φεβρουάριο, το μπλακ άουτ στην Κρήτη το Μάρτιο, τη διακοπή στις αρχές του μήνα στην Αν. Θεσσαλονίκη
Το 2018 είχαμε τον Απρίλιο εκ περιτροπής διακοπές ρεύματος στην Κρήτη, το Μάιο στη Θεσσαλονίκη, τον Ιούνιο τέθηκε εκτός λειτουργίας η 4η μονάδα της Καρδιάς ενώ τον Αύγουστο είχαμε το καταστροφικό για τον τουρισμό της Ύδρας μπλακ άουτ.

Παλιές μονάδες παραγωγής 

Τρίτον διαπιστώνεται η κακή κατάσταση του στόλου των μονάδων παραγωγής. Το μεγαλύτερο μέρος των μονάδων προστέθηκε στο δυναμικό της ΔΕΗ πριν από 50 ή 40 χρόνια, είναι παλιές αντιοικονομικές και ρυπογόνες ενώ η ΔΕΗ έμεινε εκτός της ανάπτυξης των ΑΠΕ.

Οικονομικά προβλήματα 

Τέταρτον τα οικονομικά μεγέθη βρίσκονται στο χειρότερο σημείο της ιστορίας της εταιρίας: τα ληξιπρόθεσμα χρέη ξεπερνούν τα 2,4 δισ. ευρώ χωρίς να υπολογίζονται τα χρέη που έχουν μπει σε διακανονισμό. Τα «φέσια” προς τη ΔΕΗ αντιστοιχούν στο 50% του τζίρου και διογκώθηκαν εξαιτίας της ανοχής στα κινήματα «δεν πληρώνω” που έδειξαν από το 2015 και μετά κυβέρνηση και διοίκηση.

Η μοναδικής έμπνευσης συμφωνία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για απώλεια του 50% της αγοράς στη λιανική μέχρι το τέλος του 2019, σημαίνει ότι μέσα στους επόμενους 5 μήνες θα πρέπει να πέσει το μερίδιο της εταιρείας από το 75% στο 49%. Η ίδια συμφωνία προέβλεπε ότι η ΔΕΗ θα διαθέτει το σύνολο της λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής της μέσω των δημοπρασιών ΝΟΜΕ στους ανταγωνιστές της προμηθευτές για να ανοίξει η αγορά.

Τελικά ο στόχος δεν επετεύχθη όπως δείχνουν τα μερίδια αγοράς, ενώ την ίδια στιγμή η ΔΕΗ λέει ότι αναγκάζεται να πουλά σε τιμές κάτω του κόστους με τη ζημιά για το 2018 να υπολογίζεται σε 150 εκατ. ευρώ. Το πλέον εξωφρενικό είναι ότι το ρεύμα από τα ΝΟΜΕ αντί να πάει στους Έλληνες καταναλωτές καταλήγει να επιδοτεί με φθηνή ενέργεια τους καταναλωτές γειτονικών χωρών καθώς οι εξαγωγές το 2018 αυξήθηκαν κατά 75%.

Τα προβλήματα αυτά αποτυπώνονται και στις ζημιές που ανακοίνωσε το 2018 και συνεχίζονται το 2019 για τη ΔΕΗ: στο πρώτο τρίμηνο του 2019 είχε λειτουργικές ζημιές 51,3 εκατ. ευρώ ενώ οι ζημιές προ φόρων ξεπέρασαν τα 230 εκατομμύρια.

Σε κάθε περίπτωση είναι σαφές ότι για να υπάρξει λύση και προοπτική για την εταιρεία, δεν μπορεί να κρυφτούν, όπως συνέβη στο παρελθόν, τα προβλήματα κάτω από το χαλί. Απαιτείται επίγνωση της κατάστασης, η οποία αποδεικνύεται στην πράξη χειρότερη από τις αρχικές εκτιμήσεις και πληροφορίες που είχε στη διάθεσή της η κυβέρνηση η ΝΔ ως αντιπολίτευση…

https://www.capital.gr/epixeiriseis/3371924/oi-megales-pliges-tis-dei-ti-deixnei-i-proti-apografi-gia-tin-etaireia

Σ.Σ. Οι επισημάνσεις με χρωματισμό στο κείμενο είναι δικές μας (Β.Σ.)

Αρέσει σε %d bloggers: